3 - باز ابن جزرى مىگويد كه : گروهى از علماى قرن اخير در قرائت صحيح علاوه بر صحت سند ، تواتر را نيز شرط مىدانند و مىگويند كه قرآن تنها با تواتر ثابت مىشود و آن چه با خبر واحد آمده است ، نمىتوان آن را قرآن ناميد . بنابراين ، قرائت‌ها نيز بايد متواتر باشند . سپس در رد اين گروه مىگويد : اين نظريه درست نيست زيرا اگر قرائت‌ها متواتر بود ، ما در اين قرائت‌ها به شرايط ديگر نيازمند نبوديم ، به دليل اين كه هر چه از پيامبر به طور تواتر به ما برسد بايد آن را بپذيريم و اگر ما تواتر را در قرائت‌هاى مختلف شرط لازم بدانيم در اين صورت اكثر قرائت‌ها در اثر نداشتن تواتر از بين خواهد رفت . آنگاه ابن جزرى اضافه مىكند كه من نيز قبلا همين عقيده را داشتم ولى بعدا به اشتباه خود پى برده ، از آن عقيده برگشتم و با پيشوايان فعلى و گذشتهء علم قرائت هم عقيده شدم . 4 - ابو شامّه در كتاب خود المرشد مىگويد : در ميان عده‌اى از اساتيد قرائت و پيروانشان چنين معروف گرديده است كه تمام قرائت‌هاى هفت‌گانه متواتر است ( 1 ) - و اضافه نموده‌اند كه واجب است كه بر نزول اين قرائت‌ها از سوى خداوند عقيده داشت . آنگاه مىگويد : ما نيز به همان عقيده هستيم ولى نه در تمام قرائت‌ها بلكه تنها در قرائتى كه همه ناقلان و اسناد در نقل آن متحد باشند و كسى آن را انكار نكند ، در صورتى كه انكار و اختلاف در قرائت‌ها فراوان و شايع مىباشند ، بنابراين در صورت عدم تواتر يك قرائت ، حد اقل بايد اختلاف و انكار آن در ميان نباشد . « 1 » 5 - سيوطى مىگويد : بهترين سخن دربارهء قرائت‌ها همان است كه استاد اساتيد ابو الخير بن جزرى كه پيشواى قاريان در دوران خويش بود ، در اول كتاب النشر گفته است : هر قرائت صحيح داراى سه شرط است : مطابقت با قواعد عربى ، موافقت با يكى از نسخه‌هاى قرآن عثمانى ، صحت سند . سپس مىگويد : ابن جزرى در اين فصل جدا بحث متقن و محكمى آورده و مطلب سنجيده‌اى بر قلم رانده است . « 2 » 6 - ابو شامه در كتاب البسملة دربارهء كلماتى كه در ميان قاريان مورد اختلاف است ، مىگويد : ما بر تواتر آن‌ها معتقد نيستيم بلكه به عقيدهء ما بعضى از قرائت‌ها متواتر و بعضى از آن‌ها غير متواتر

--> ( 1 ) النشر فى القراءات العشر ، 1 / 13 . ( 2 ) الاتقان ، نوع 22 - 27 ، ج 1 / 129 .